Μείζον θέμα για τον τρόπο χειρισμού των ελληνοαλβανικών σχέσεων από τον υπουργό Εξωτερικών Νίκο Κοτζιά δημιούργησαν οι πρόσφατες δηλώσεις για το ζήτημα των Τσάμηδων του αλβανού ομολόγου του Ντίτμιρ Μπουσάτι.

Ο κ. Μπουσάτι, φέρεται να δήλωσε ότι η Αθήνα έχει συμπεριλάβει στα υπό εκκρεμότητα διμερή ζητήματα που συζητούν οι δύο χώρες και το Τσάμικο και έχει συντάξει ειδικό non paper (αντίστοιχο non paper έχει συντάξει η αλβανική πλευρά) το οποίο έχει δοθεί τόσο στον Επίτροπο για τη Διεύρυνση Γιοχάνες Χαν όσο και στην Ύπατη Εκπρόσωπο για την εξωτερική πολιτική της ΕΕ Φεντερίκα Μογκερίνι.

Ο αλβανός υπουργός Εξωτερικών εμφανίστηκε μάλιστα να απορεί για τη «συναισθηματική» αντίδραση της Αθήνας στην πρόσφατη απάντηση του Επιτρόπου Χαν προς την ευρωβουλευτή της ΝΔ Μαρία Σπυράκη.

Την περίοδο που συμβαίνουν όλα αυτά, επίκαιρη όσο ποτέ αποδεικνύεται η εμπνευσμένη και ιστορικά τεκμηριωμένη ομιλία του Βύρωνα Κάτσιου, Δημοσιογράφου- Αξιωματικού ΕΑ και γιού του ήρωα Συνταγματάρχη Ηλία Κάτσιου, στη φετινή εκδήλωση μνήμης για την Μάχη της Μενίνας, την οποία και παραθέτουμε αυτούσια.

 

Η ομιλία του Βύρωνα Κάτσιου

«Μέσα σ’ αυτή τη λογμώδη ηπειρωτική φύση, ανάμεσα σ’ αυτά τα υψικάρηνα και ουρανογείτονα βουνά, απ’ τα Τζουμέρκα και την Πίνδο, ως τα Σουλιώτικα Κλεφτοβούνια, που ορθώνονται περήφανα στο στερέωμα με μια ανυπόταχτη έπαρση και μ’ ένα ύφος οργίλης υπερηφάνειας, τρυπώντας το στερέωμα και ακραγγίζοντας τα ουράνια, η Ελληνική Ιστορία έχει εναποθέσει τα σεπτότερα από τα κειμήλιά της, που μέσα τους φέρουν ένα χτυποκάρδι αλώβητα Ελληνικό : «Ελευθερία ή Θάνατος».

Είναι η φωνή της Ιστορίας μας. Έρχεται από τα βάθη των αιώνων, γιγαντώνεται σαν βροντή και απευθύνεται προς κάθε επιβουλέα της ελευθερίας μας και της εδαφικής ακεραιότητας της Πατρίδας μας.

Αυτό το γνήσιο ηπειρωτικό έμβλημα, που καθιέρωσαν, υποθήκευσαν και μας κληροδότησαν τρείς αρχαίοι ηπειρώτες αντιστασιακοί, ο Κέφαλος, ο Θεόδοτος και ο Αντίνοας, γίνεται πύρινο λάβαρο και κάθε τόσο ξεδιπλώνεται και υψώνει εθνικούς αστερισμούς.

Σ’ αυτόν εδώ τον χώρο, τον δοξασμένο, πριν από εβδομήντα χρόνια, σαν σήμερα, τρία ηρωικά Συντάγματα των ΕΟΕΑ- ΕΔΕΣ, του θρυλικού Στρατηγού Ναπολέοντα Ζέρβα, επίσημου Αρχηγού της Εθνικής Αντίστασης, εκτελούν μια δύσκολη διαταγή που έρχεται από το Συμμαχικό Στρατηγείο της Μέσης Ανατολής και σχεδιάζεται και διατάσσεται από το Αρχηγείο των ΕΟΕΑ-ΕΔΕΣ.

Ιταλοί, Γερμανοί και Τουρκαλβανοτσάμηδες κατακτητές είχαν καταστήσει την Μενίνα ορμητήριο επιδρομών και κέντρο αποθήκευσης και διακίνησης πολεμικού υλικού, με προορισμό την ενίσχυση των γερμανικών στρατευμάτων της Ιταλίας, δια μέσου του Λιμανιού της Ηγουμενίτσας.

Γερμανοί και Τουρκαλβανοτσάμηδες εξορμούσαν ακάθεκτα εναντίον του άμαχου θεσπρωτικού λαού και σκορπούσαν τον θάνατο και την καταστροφή. Χίλιες εννιακόσιες πενήντα δολοφονίες Ελλήνων πολιτών.

Πεντακόσιοι Θεσπρωτοί ξεψυχούν σε ειδικά βασανιστήρια. Διακόσιες εννέα Θεσπρωτίδες γυναίκες βιάστηκαν. Τριάντα ένα κορίτσια οδηγήθηκαν σε Τουρκαλβανοτσάμικα χαρέμια.

Πενήντα τρία Θεσπρωτικά χωριά πυρπολήθηκαν. Δύο χιλιάδες διακόσια τριάντα δύο σπίτια λεηλατήθηκαν και στη συνέχεια αποτεφρώθηκαν.

Σαράντα χιλιάδες γιδοπρόβατα αρπάχτηκαν. Εννέα χιλιάδες διακόσιες ογδοήκοντα πέντε αγελάδες και τέσσερις χιλιάδες εκατόν σαράντα οχτώ άλογα κατευθύνθηκαν προς Αλβανία.

Όλη η περιοχή του Φαναρίου είχε αποτεφρωθεί. Είχε ερημώσει… Η Παραμυθιά θρηνεί την εκτέλεση των 49 Προκρίτων της, που συλλαμβάνονται με υπόδειξη των Τουρκαλβανοτσάμηδων, οδηγούνται ως πρόβατα επί σφαγήν στο θυσιαστήριο, σκάβουν τον τάφο τους και εκτελούνται, γιατί είναι Έλληνες.

Ακολουθεί μία ατελείωτη αλυσίδα από εκατόμβες. Μία σειρά από γκρεμίσματα του μόχθου της. Ρημαγμένη, ξεκληρισμένη και αιμόφυρτη, αντιστέκεται και προσωποποιεί την ρωμαλεότητα, περιμένοντας την ώρα του ξεσηκωμού.

Την 27-6-1944 έρχονται τα πρώτα αντάρτικα Τμήματα των ΕΟΕΑ- ΕΔΕΣ, του Στρατηγού Ναπολέοντα Ζέρβα. Καταλαμβάνουν την Παραμυθιά. Οι Γερμανικές μονάδες της περιοχής καταφεύγουν στην Μενίνα.

Στην Μενίνα καταφεύγουν και τα ένοπλα Τμήματα των Τουρκαλβανοτσάμηδων. Οι οικογένειες των Τουρκαλβανοτσάμηδων εγκαταλείπουν την περιοχή και καταφεύγουν στην περιοχή των Φιλιατών.

Το 26ο Σύνταγμα των ΕΟΕΑ- ΕΔΕΣ, με διοικητή τον Συνταγματάρχη Ηλία Κάτσιο, είχε καταλάβει την πέραν του Καλαμά περιοχή, την οποία κατείχαν ισχυρές δυνάμεις του ΕΑΜ-ΕΛΑΣ και Τουρκαλβανοτσάμηδες.

Τάγμα του 10ου Συντάγματος των ΕΟΕΑ- ΕΔΕΣ, του Συνταγματάρχου Ευαγγέλου Ζώτου, ήλεγχε την εθνική οδό Ιωαννίνων- Ηγουμενίτσας, δια της οποίας οι Γερμανοί διακινούσαν τεράστιες ποσότητες πολεμικού υλικού προς τις στρατιωτικές τους δυνάμεις, που είχαν εγκατασταθεί στην Ιταλία.

Το 3/40 Σύνταγμα του Συνταγματάρχου Γεωργίου Αγόρου και το 15ο Σύνταγμα του Συνταγματάρχου Αριστείδη Κρανιά, είχαν αναλάβει την κατά μέτωπο επίθεση, η οποία άρχισε την 5.00 ώρα της 17-8-1944 και διήρκησε μέχρι του απογεύματος της 18-8-1944.

Ολόκληρο το πρώτο εικοσιτετράωρο κυλούσε μέσα σε μία κόλαση πυρός και μέχρι το ηλιοβασίλεμα της επομένης 18-8-1944, η μισή δύναμη των Γερμανών είχε πέσει στο πεδίο της μάχης. Ογδόντα επτά Γερμανοί νεκροί. Πενήντα επτά τραυματίες και εκατόν εννέα αιχμάλωτοι.

Βαρύ ήταν και το τίμημα των ανταρτών του Ζέρβα. Πρώτος, ο βρετανός ταγματάρχης Δαβίδ Ουάλας. Τριάντα λεβέντες μαχητές του Ζέρβα έπεσαν ηρωικά στο πεδίο της μάχης. Τέσσερις αξιωματικοί και πέντε υπαξιωματικοί. Πενήντα αντάρτες βαριά τραυματίες.

Τα λάφυρα που απεκόμισαν οι αντάρτες, ήταν: Πενήντα αυτοκίνητα. Διακόσια άλογα. Άφθονο πολεμικό υλικό, που μεταφέρθηκε στην Παραμυθιά και στο Καναλλάκι, για να κατανεμηθεί στις αντάρτικες μονάδες.

Έτσι ένας ακόμη αστερισμός προστίθεται στις χρυσές σελίδες της Ιστορίας μας. Η περίλαμπρη νίκη της Μενίνας εξαπλώνεται και ελευθερώνει όλα τα σκλαβωμένα εδάφη της Θεσπρωτίας.

Οι εχθροί και κατακτητές της, ξένοι και ντόπιοι, παίρνουν μόνοι τους τον αγύριγα και εξαφανίζονται. Τους κυνηγούν τα εγκλήματα, που έχουν διαπράξει. Τους τρόμαζε ο φόβος της εκδίκησης και των αντιποίνων.

Η ελληνική Ιστορία αρχίζει από την Ήπειρο, πριν από την Ιστορία. Μας το βεβαιώνει ο Πτολεμαίος: «Αρχέγονος Ελλάς Ήπειρος». Εδώ κυοφορείται η πρώτη ιστορία που κατεβαίνει φορώντας την αχλή των μύθων. Σ’ αυτό το καστρότειχο φωλιάζει το πρώτο σμήνος των Πελασγών.

Σ’ αυτό το καστρότειχο θροΐζει η αινιγματική Βελανιδιά της Δωδώνης. Σ’ αυτό μένει η ψυχή της αδιασταύρωτη. Σ’ αυτό το καστρότειχο λειτουργούνται οι παραδόσεις και η συνέχεια. Όλα τα ήθη και οι αξίες που βλάστησαν σ’ αυτό το καστρότειχο εξακολουθούν να ανθούν στον καθημερινό μας βίο.

Με τον Πύρρο επιχείρησε το άπλωμα του Ελληνισμού προς τη Δύση. Η Ήπειρος όμως έδωσε την Ολυμπιάδα της, τη μητέρα του Μεγαλέξανδρου για να σαρκώσει εκείνος τα όνειρα προς την Ανατολή.

Όταν το Βυζάντιο κατακερματίζεται, η Ήπειρος κινητοποιεί την αντοχή της και δίνει καταφυγή και στέγη στο Βυζάντιο. Γίνεται η ίδια Βυζάντιο και όλες οι Μεσαιωνικές παραδόσεις μεταφέρονται στην παλιά καθέδρα του Πύρρου, κάτω από τη σκέπη της Παρηγορήτριας.

Kαι η Άρτα καλλύνεται με μια νέα έκλαμψη ομορφιάς. Το Δεσποτάτο των Κομνηνοδουκάδων παραμένει ο μοναδικός πνεύμονας του ελληνισμού.

Στην Ήπειρο κυοφορήθηκε το πρώτο εικοσιένα με τον Παραμυθιώτη Επίσκοπο Διονύσιο Φιλόσοφο. Σ’ αυτό καστρότειχο γεννήθηκε και δίδαξε ο Κοσμάς ο Αιτωλός. Στο Σούλι λαμπάδιασε η μπαρουταποθήκη του Σαμουήλ. Σουλιώτισσες ήταν οι ηρωίδες που χόρεψαν τον πυρρίχιο χορό του Ζαλόγγου, κορύφωση της γυναικείας αρετής.

Απ’ αυτό το καστρότειχο ξεκίνησαν οι Μποτσαραίοι, οι Τζαβελαίοι, οι Ζερβαίοι, οι Ανδρούτσοι, οι Καραϊσκάκηδες, οι Κανάρηδες και όλες οι μορφές του αγιασμένου αγώνα. Ηπειρώτης κι ο Στρατηγός Ναπολέοντας Ζέρβας, μία από τις κορυφαίες στρατηγικές μορφές της νεοτέρας Ελλάδος.

Αθάνατοι νεκροί! Η ψυχή του Έθνους, τελεί σήμερα προσκύνημα στον τόπο της θυσίας σας. Η θυσία σας δεν πήγε χαμένη.

Πέταξε ψηλά σε αιθέριες καλιές, για να φέρει στο Θεό σας εξαϋλωμένη την εντολή που πήρατε από το σπίτι σας, από το σχολείο σας, από την Πατρίδα σας: «Εις οιωνός άριστος, αμύνεσθαι περί Πάτρης».

Σας ανήκει το θυμίαμα της ευγνωμοσύνης και του θαυμασμού. Ζείτε πάντα στη σκέψη μας. Ζείτε στο Πάνθεον των Ηρώων. Ζείτε στις ξέχειλες από συγκίνηση ψυχές μας. Για σας τα κρίνα της καρδιάς μας συνθέτουν τον εθνικό μας ύμνο για την αιώνια άνοιξη.

Περήφανοι Σταυραετοί! Οι ψυχές σας συνεχίζουν το πέταγμα στο Θεό. Το ολοκαύτωμά σας σχημάτισε μία πανύψηλη και πανώρια λαμπάδα, με μαρμαρένιο κορμί και χρυσές ανακλάσεις, που στέκει ολόρθη μπροστά μας, μ’ ένα όνομα θεϊκό Μεγάλο και όσοι την βλέπουν, όσοι την ξέρουν, όσοι την σέβονται, την καμαρώνουν, την λατρεύουν, την θαυμάζουν και την φωνάζουν Ελλάδα.

Αιωνία σας η Μνήμη Ήρωες. Ζήτω η Ελλάδα. Ζήτω η Εθνική Αντίσταση. Ζήτω ο Στρατηγός Ναπολέων Ζέρβας».