Οι δύο μεγάλοι οδικοί άξονες που διασχίζουν πλέον οριζόντια και κάθετα την Ήπειρο, η Εγνατία και η Ιόνια Οδός, άλλαξαν οριστικά το χάρτη της περιοχής.

Η Ήπειρος, η πλέον απομονωμένη περιοχή της χώρας, μέχρι πριν λίγα χρόνια, βρίσκεται πια στο σταυροδρόμι των μεγαλύτερων οδικών αρτηριών, με ότι αυτό  συνεπάγεται.

Οι δρόμοι άνοιξαν προοπτικές και δημιουργούν ευκαιρίες. Ήδη αυτές γίνονται αντιληπτές στους κλάδους του τουρισμού και των μεταφορών.

Η Εγνατία Οδός  είχε φέρει κοντά στα παράλια της Ηπείρου την Βόρεια Ελλάδα. Το ίδιο ακριβώς συμβαίνει και  με την Ιόνια Οδό, η οποία φέρνει μια ανάσα από την Ήπειρο, τη Δυτική Ελλάδα, την Αθήνα αλλά και  την Πελοπόννησο.

 

Υπάρχουν εκκρεμότητες

Παρόλα αυτά, υπάρχουν ακόμη   βασικές εκκρεμότητες για να ολοκληρωθεί το δίκτυο των οδικών υποδομών στην Περιφέρειά μας. Είναι η επέκταση της Ιόνιας Οδού μέχρι την Κακαβιά όπως ακριβώς προέβλεπε ο αρχικός σχεδιασμός, η σύνδεση της Ιόνιας Οδού με την Πρέβεζα και  με την περιοχή των Τζουμέρκων και η σύνδεση της Ηγουμενίτσας με το Μαυρομάτι.

Το έργο της σύνδεσης της Ιόνιας Οδού με την Πρέβεζα, εδώ και χρόνια βρίσκεται στο στάδιο της μελέτης, η οποία  έχει πάρει  παράταση ως το τέλος του έτους προκειμένου να ολοκληρωθεί.

Πιο κοντά   στη χρηματοδότηση της κατασκευής της βρίσκεται η επέκταση της Ιόνιας Οδού μέχρι την Κακαβιά.

Το έργο διαθέτει μελετητική ωριμότητα (έχουν ολοκληρωθεί  όλες οι απαιτούμενες μελέτες και υπάρχουν οι σχετικές αδειοδοτήσεις)  και μπορεί, αν διασφαλιστεί χρηματοδότηση, να περάσει άμεσα στη φάση της κατασκευής.

Νεότερα για τον οδικό άξονα Ιωαννίνων  – Κακαβιάς αναμένεται να υπάρχουν στα τέλη  Σεπτεμβρίου, μετά τη διαβίβαση του σχετικού φακέλου  στην Ευρωπαϊκή Επιτροπή  προκειμένου  το έργο να ενταχθεί στο Πρόγραμμα «Συνδέοντας την Ευρώπη». Το επόμενο, μετά την ένταξη, βήμα  θα είναι η υποβολή  αιτήματος για  χρηματοδότηση στην Ευρωπαϊκή Τράπεζα Επενδύσεων.

Εντωμεταξύ,  η Περιφέρεια Ηπείρου έχει εντάξει στο ΠΕΠ Ηπείρου του νέου ΕΣΠΑ, με προϋπολογισμό 25 εκατ. ευρώ,   την κατασκευή του οδικού άξονα που θα συνδέει την περιοχή των Τζουμέρκων με την Ιόνια Οδό (η δημοπράτηση του έργου αναβλήθηκε την 25η Ιουλίου λόγω του νέου νόμου για τα δημόσια έργα).

Αυτό έχει σαν αποτέλεσμα να έχει  «αναλωθεί» λόγω του συγκεκριμένου έργου   το μεγαλύτερο ποσό που υπήρχε διαθέσιμο στο Περιφερειακό Πρόγραμμα Ηπείρου για  τις υποδομές.

Την ίδια στιγμή,  καμία απολύτως κινητικότητα δεν φαίνεται  για τον  πρώτο  κάθετο άξονα που θα έπρεπε να υπάρχει στην Εγνατία Οδό, τη σύνδεση δηλαδή του Λιμανιού της Ηγουμενίτσας με το τελωνείο Μαυροματίου στα ελληνοαλβανικά σύνορα.

 

Δεν αναλαμβάνει η  Εγνατία Οδός ΑΕ

Από το 2011 η Εγνατία Οδός ΑΕ  έχει εκφράσει την πρόθεσή της να  αναλάβει την επίβλεψη και το συντονισμό  για την εκπόνηση της  μελέτης για την κατασκευή του  συγκεκριμένου οδικού άξονα περιλαμβανομένης και της παράκαμψης της Ηγουμενίτσας, αλλά  η πρόθεση αυτή έχει μείνει στα χαρτιά αφού η  εταιρεία δεν αναλαμβάνει με δικούς της πόρους την προκαταρκτική μελέτη- προετοιμασία του φακέλου, αλλά ζητάει  «εξωτερική» χρηματοδότηση, η οποία δεν έχει ακόμη διασφαλιστεί.

Το γεγονός αυτό φάνηκε ξεκάθαρα  από  την πρόσφατη (17 Μαΐου 2017) συνάντηση των Δημάρχων Ηγουμενίτσας Γιάννη Λώλου και Φιλιατών Σπύρου Παππά, στα γραφεία της Εγνατίας Οδού ΑΕ στη Θεσσαλονίκη,  με τον Πρόεδρό της Απόστολο Αντωνόπουλο.

Η συνάντηση είχε σαν βασικό θέμα την εκπόνηση της  μελέτης  έστω και σε προκαταρκτικό επίπεδο,  με τη συμμετοχή και υπηρεσιακών παραγόντων της Εγνατίας Οδού ΑΕ, αλλά από αυτήν δεν προέκυψε κανένα απολύτως αποτέλεσμα.

Υπενθυμίζεται  ότι  στις αρχές του 2009,   ο πρώην  Υπουργός ΠΕΧΩΔΕ Γιώργος Σουφλιάς  είχε δώσει εντολή  να ξεκινήσει από τις υπηρεσίες   του Υπουργείου  η ανάθεση των   προκαταρκτικών  μελετών με  χρηματοδότηση από εθνικούς πόρους.

Η πτώση όμως της κυβέρνησης Καραμανλή, το Σεπτέμβριο του ίδιου έτους, είχε σαν αποτέλεσμα να μην προχωρήσει το εγχείρημα.

Από τότε, και παρά  την εκ των υστέρων εμπλοκή της Εγνατίας Οδού ΑΕ, καμία ουσιαστική  εξέλιξη δεν  υπάρχει.

 

Το Υπουργείο Υποδομών

«Το επόμενο διάστημα θα γίνουν τα συνοδά έργα, που δεν είχαν προβλεφθεί στο σχεδιασμό, δηλαδή θα ωριμάσει το έργο της σύνδεσης της Ιόνιας Οδού  με τα μεγάλα αστικά κέντρα  που δεν είχαν καν προβλεφθεί, η σύνδεση με την Παρά – Ιόνια, το ξεκόλλημα της Παρά-Ιόνιας που ήταν το ίδιο μπερδεμένη και κολλημένη όπως τα έργα παραχωρήσεων και βέβαια η δημοπράτηση και η σύνδεση της Ιόνιας και της Εγνατίας Οδού με την Αλβανία», ανέφερε στις δηλώσεις του  κατά την πιο πρόσφατη  επίσκεψή του στην Ήπειρο, στην παράδοση του τελευταίου τμήματος της Ιόνιας Οδού, ο Υπουργός Υποδομών Χρήστος Σπίρτζης.

Περισσότερες λεπτομέρειες ωστόσο έδωσε ο Γενικός Γραμματέας του Υπουργείου Γιώργος Δέδες, επικεντρώνοντας στο έργο σύνδεσης της Ιόνιας Οδού με την Κακαβιά.

 

Με δεδομένο, ότι οι πόροι του ΕΣΠΑ για τις υποδομές είναι περιορισμένοι, το Υπουργείο αναζητά επιπρόσθετα χρήματα με βασικό σύμμαχο την Ευρωπαϊκή Τράπεζα Επενδύσεων.

 

Στο σχέδιο το οποίο έχει κατατεθεί για  χρηματοδότηση μέσω του λεγόμενου «πακέτου Γιούνκερ» και τελεί υπό διαπραγμάτευση περιλαμβάνονται και δύο έργα της Ηπείρου, σύμφωνα με τον κ. Δέδε.

 

Πρόκειται για την σύνδεση Ιόνιας- Κακαβιάς και την οδική αρτηρία Ηγουμενίτσας- Σαγιάδας (Μαυροματίου). «Μέχρι το τέλος του έτους θα έχουμε ευχάριστα νέα», σημείωσε ο κ. Δέδες.

 

Τέλος, όπως έκανε γνωστό ο Υπουργός Υποδομών, μέσω της Ευρωπαϊκής Τράπεζας Επενδύσεων θα προχωρήσει και το βόρειο τμήμα του οδικού άξονα Ε65 (Τρίκαλα- Εγνατία Οδός), ο οποίος συνδέει την Ήπειρο με τη Θεσσαλία.

 

 

Κανείς δεν  το διεκδικεί !

Η πραγματικότητα όμως είναι διαφορετική από τα λεγόμενα της ηγεσίας του Υπουργείου Υποδομών.

Η κινητικότητα του  «πακέτου Γιούνκερ» είναι αδιαμφισβήτητη σε  κάποιες από τις ευρωπαϊκές χώρες. Δύσκολα όμως μπορεί να γίνει ένταξη μεγάλων  έργων αφού απαραίτητη προϋπόθεση είναι τα έργα να έχουν  ανταποδοτικότητα, δηλαδή έσοδα για να μπορέσουν να  ξεπληρώσουν  σε εύλογο χρόνο το ποσό του  δανείου που θα χρειαστεί  από την Ευρωπαϊκή Τράπεζα Επενδύσεων (Ε.Τ.Ε.), για να συμπληρωθεί η χρηματοδότησή τους.

Με τη λογική αυτή θα μπορούσαν  να προταθούν με σημαντικές πιθανότητες να χρηματοδοτηθούν έργα που θα δώσουν υπεραξία με την κατασκευή τους, θα συνεισφέρουν στη «φτωχή περίοδο» ΕΣΠΑ που διανύουμε και θα φέρουν καλύτερες ημέρες στις υποδομές  «ανοίγοντας» παράλληλα τις ιδιωτικές επενδύσεις που τόσο ανάγκη έχει η χώρα.

Όμως, ενώ, όπως αναφέρθηκε  προηγουμένως,  η σύνδεση της Ιόνιας Οδού με την Κακαβιά διαθέτει μελετητική ωριμότητα  και επομένως μπορούμε να διεκδικήσουμε από την Ε.Τ.Ε. χρήματα για την κατασκευή της, η σύνδεση του Λιμανιού της Ηγουμενίτσας με το Μαυρομάτι  δεν έχει  ούτε καν  προκαταρκτικές μελέτες και βέβαια δεν διαθέτει οριστικές μελέτες και αδειοδοτήσεις.

Επίσης, δεν υπάρχει ούτε ίχνος διαδικαστικής ωριμότητας  (απαλλοτριώσεις, εγκρίσεις υπηρεσιών κλπ) και καμία διασφαλισμένη χρηματοδότηση για το «μελετητικό πακέτο».

Στη φάση που βρίσκεται, επομένως, δεν μπορούμε να έχουμε σοβαρές αξιώσεις για τη χρηματοδότηση της κατασκευής  του…

Δεν είναι στις προτεραιότητες…

Το χειρότερο όμως είναι, και εδώ υπάρχουν συγκεκριμένες πολιτικές ευθύνες, ότι δεν υπάρχει από πλευράς Περιφέρειας Ηπείρου αλλά και των φορέων της Θεσπρωτίας η παραμικρή διεκδίκηση για το τόσο σημαντικό αυτό έργο!

Ο Περιφερειάρχης Αλέκος Καχριμάνης αλλά και ο Αντιπεριφερειάρχης Θεσπρωτίας Θωμάς Πιτούλης, ούτε μία φορά σε επισκέψεις κυβερνητικών στελεχών δεν έχουν αναφερθεί στο συγκεκριμένο έργο ως μια από τις μεγάλες εκκρεμότητες της Ηπείρου στον τομέα των υποδομών, καμία  σχετική πρωτοβουλία δεν έχουν αναλάβει, ούτε έχουν αναζητήσει χρηματοδότηση των μελετών.

Οι προτεραιότητες της Περιφέρειας Ηπείρου βρίσκονται στην προώθηση των  άλλων, εκτός Θεσπρωτίας,  οδικών υποδομών και σ’ αυτή  την έλλειψη προτεραιοτήτων   δεν υπάρχει αντίδραση από κανένα θεσπρωτικό φορέα.

Στο Περιφερειακό Συμβούλιο δεν έχει τεθεί από κανέναν περιφερειακό σύμβουλο ως θέμα για συζήτηση, οι Δήμαρχοι –εκτός από τη συνάντηση της 17/3/2017- αντιμετωπίζουν το αίτημα υποτονικά,  το Επιμελητήριο Θεσπρωτίας δείχνει να μην αντιλαμβάνεται τη σπουδαιότητα του έργου,  ενώ  το πολιτικό βάρος των  βουλευτών της Θεσπρωτίας εξαντλείται  σε ερωτήσεις για την πρόσληψη εποχιακών φυλάκων στο Αρχαιολογικό Μουσείο ή σε ανακοινώσεις για  τυπικές χρηματοδοτήσεις μερικών χιλιάδων ευρώ σε Δήμους του νομού!

Είτε γίνεται από σκοπιμότητα,  είτε από ολιγωρία και  αδιαφορία, το αποτέλεσμα είναι το ίδιο.

Ένα έργο πνοής, με σημαντική αναπτυξιακή συμβολή, αφού θα συνδέσει το λιμάνι της Ηγουμενίτσας  με  την Νότια Αλβανία και τον άξονα Μαυρομάτι- Άγιοι Σαράντα και  που στο παρελθόν αποτελούσε πάγιο και χρόνιο αίτημα των θεσπρωτικών φορέων και των πολιτών,  έχει πλήρως εγκαταλειφθεί ως πολιτική διεκδίκηση…