Καταρτίστηκε για την προστασία των εθνικών μειονοτήτων, δημιουργεί όμως επιπρόσθετα προβλήματα για την Εθνική Ελληνική Μειονότητα.

Πριν λίγο διάστημα, η αλβανική βουλή ψήφισε το Νόμο «Περί Προστασίας των Εθνικών Μειονοτήτων στην Αλβανική Δημοκρατία», δημιουργώντας έτσι την εντύπωση πως είναι από τις λίγες χώρες που έχει κατοχυρώσει τη Σύμβαση Πλαίσιο για τα Ανθρώπινα και Μειονοτικά Δικαιώματα.
Η κατάρτιση του Νομοσχεδίου πέρασε από πολλές φάσεις «διαβουλεύσεων» με εκπροσώπους διαφόρων εθνικών μειονοτήτων, που τις περισσότερες φορές υπήρξαν ουσιαστικές διαφωνίες μεταξύ τους, των εκπροσώπων της αλβανικής κυβέρνησης (Υπουργείο Εξωτερικών) και εκπροσώπων της Εθνικής Ελληνικής Μειονότητας, της Εθνικής Οργάνωσης «Ομόνοια».
Κι όμως, η αλβανική κυβέρνηση ενώ προετοίμασε ένα νόμο σκοπός του οποίου υποτίθεται πως είναι η «προστασία» των εθνικών και άλλων μειονοτήτων, μένει αδιάλλακτη ως στο τέλος και τελικά παρουσιάζει προς έγκριση στο Κοινοβούλιο ένα νομοσχέδιο το οποίο περισσότερο δημιουργεί προβλήματα στις διάφορες εθνικές μειονότητες παρά προσφέρει «προστασία»!
Το Κοινοβούλιο δεν διστάζει να υπερψηφίσει έναν Νόμο στο πλαίσιο του Χοτζικού πνεύματος και κορνίζα, ο οποίος στην ουσία θίγει τα δικαιώματα των μειονοτήτων δημιουργώντας κυρίως για την Εθνική Ελληνική Μειονότητα αρκετά προβλήματα.
Ενώ δημιουργείται η εντύπωση πως έχουμε να κάνουμε με μια κυβέρνηση δυτικού προσανατολισμού και πνεύματος όσον αφορά την προστασία των δικαιωμάτων των μειονοτήτων, στην πράξη δεν υπάρχει καμία θετική αλλαγή και διαιωνίζεται η ως τώρα κατάσταση καλυμμένη πια και νομοθετικά.
΄Αρα, κανένα βήμα προς τα μπρός, αλλά δημιουργεί μια εικόνα που της χρειάζεται στην πορεία της προς την Ευρώπη μια και ο σεβασμός των μειονοτήτων είναι ένα από τα κριτήρια που θέτει η Κομισιόν στη χώρα.
Ενώ όλο αυτό το διάστημα, από τις αρχές του προηγούμενου έτους και στη συνέχεια, κυβέρνηση και Κοινοβούλιο ασχολούνταν με τα «δικαιώματα» των μειονοτήτων, στην καθημερινή ζωή και πραχτική όπως είναι γνωστό, υπήρχε και υπάρχει όξυνση στις σχέσεις των μελών της Εθνικής Ελληνικής Μειονότητας με τον κρατικό παράγοντα.
Η όξυνση αυτή έχει να κάνει με ιδιοκτησιακά θέματα με πιο έντονο τρόπο στη Χιμάρα, έχει να κάνει με προβλήματα στον τομέα της παιδείας, εργασίας, χρήση της μητρικής γλώσσας κλπ.

Παρατηρήσεις και προτάσεις της «Ομόνοιας»
Η «Ομόνοια» κατέθεσε τις δικές της προτάσεις το Δεκέμβριου του 2016 στο αρμόδιο γραφείο του Υπουργείου Εξωτερικών της Αλβανίας, όπου ανάλαβε την κατάρτιση του Νόμου.
Είναι σημαντικό πως μετά από πολλές προσπάθειες, η ηγεσία της «Ομόνοιας» μπόρεσε να έρθει σε επαφή και κατάφερε να συνυπογράψουν το κείμενο με τις προτάσεις εκτός από τον δικό της βουλευτή και δύο άλλοι ελληνικής καταγωγής που πολιτεύονται όμως με αλβανικά κόμματα, καθώς και οι Δήμαρχοι Δρόπολης και Φοινίκης.
Η πρόταση των εκπροσώπων της Μειονότητας αναφέρεται στο αρχικό κείμενο του ΥΠΕΞ και επικεντρώνεται σε μερικά βασικά ζητήματα, όπως είναι η εθνική ταυτοποίηση, στα θέματα της παιδείας, στη χρήση της μητρικής γλώσσας, στο σεβασμό των εθνικών και ανθρωπίνων δικαιωμάτων γενικότερα και την οριστική κατάργηση των μειονοτικών ζωνών.
«Νόμος» αλλά… αποφασίζει ο πρωθυπουργός!
Τον Απρίλιο του 2017, το Υπουργικό Συμβούλιο της Αλβανίας, ενέκρινε το προσχέδιο Νόμου για την προστασία των Εθνικών Μειονοτήτων, στέλνοντάς προς ψήφιση στη Βουλή χωρίς καμία ουσιαστική βελτίωση, χωρίς να λάβει υπόψη καμία από τις προτάσεις της «Ομόνοιας».
Όπως αναφέρεται και στις δηλώσεις στελεχών της Ομόνοιας, του Προέδρου κ. Λεωνίδα Παππά και του βουλευτή και Προέδρου του ΚΕΑΔ κ. Βαγγέλη Ντούλε, τα άρθρα του Νόμου δεν ορίζουν με σαφήνεια τα δικαιώματα αλλά περιγράφουν ένα γενικόλογο πλαίσιο δικαιωμάτων για τα οποία κάθε φορά που θα χρειαστεί θα πρέπει να αποφανθεί το Υπουργικό Συμβούλιο για το αν είναι εφικτό και αν είναι αναγκαίο να εφαρμοστεί.
΄Αρα έχουμε έναν νόμο για την εφαρμογή του οποίου, αποφασίζει ο πρωθυπουργός της χώρας!!!
Έτσι, η «Ομόνοια» ζήτησε να αφαιρεθεί απ΄όλα τα άρθρα η έγκριση από το Υπουργικό Συμβούλιο για οτιδήποτε σχετίζεται με τα δικαιώματα των μειονοτήτων.
Δικαίωμα χρήσης της μητρικής γλώσσας
Είναι ένα άλλο ζήτημα – άρθρο για το οποίο υπήρξαν έντονες διαφωνίες με τους εκπροσώπους της Ελληνικής Μειονότητας.
Σύμφωνα με το νόμο, για τη δημόσια χρήση της ελληνικής γλώσσας, εκεί που ο πληθυσμός της μειονότητας υπερβαίνει το 20% του συνόλου, για το δικαίωμα αυτό, θα απαιτείται και η έγκριση του Δημοτικού Συμβουλίου.
Η απαίτηση των μειονοτικών φορέων ήταν να μην χρειάζεται έγκριση του πρωθυπουργού ή και απόφαση Δημοτικών Συμβουλίων στην περίπτωση που ο πληθυσμός ανέρχεται άνω των 15 % των κατοίκων.
Διαφορετικά, η πλειοψηφία δεν θα «εγκρίνει» τη χρήση της γλώσσας, αν αυτό δεν προβλέπεται από το νόμο.
Εθνικός αυτοπροσδιορισμός
΄Ενα άλλο από τα αγκάθια του νόμου είναι και η δυνατότητα ελεύθερου αυτοπροσδιορισμού των πολιτών δηλώνοντας ελεύθερα και χωρίς πιέσεις την εθνικότητά τους.
Ενώ ο νόμος μιλάει για «ελευθερία» αυτοπροσδιορισμού, απ΄την άλλη, δεν μπορεί να γίνεται δεκτή, αν στα μητρώα των Ληξιαρχείων οι κρατικές υπηρεσίες δεν έχουν εγγεγραμμένο κάποιον ως ελληνικής καταγωγής!
Τα δημοτολόγια των Ληξιαρχείων δεν αναγνωρίζουν ως «Έλληνες» εκείνους που βρίσκονται εκτός των 99 χωριών της «μειονοτικής» ζώνης. ΄Ετσι που θα λέγαμε πως ο περιβόητης νόμος, δεν έγινε να «δώσει» αλλά να περιορίσει δικαιώματα!
Με δήλωσή του ο Πρόεδρος «Ομόνοιας» Χιμάρας και πρώην βουλευτής Κορυτσάς κ. Γρηγόρης Καραμέλος αναφέρει: «Είναι γεγονός ότι στην Αλβανία δεν έχει γίνει καμία σοβαρή απογραφή και που ο καθένας να μπορεί να αυτοπροσδιορίζεται ελεύθερα δηλώνοντας την εθνική του καταγωγή.
Εκτός των άλλων, η νέα διοικητική διαίρεση, στην ουσία αποτελεί βασικό εμπόδιο για την άσκηση δικαιωμάτων, όπως η χρήση της εθνικής γλώσσας (στο 20%) παιδείας, πολιτικής εκπροσώπησης κλπ. Στην ουσία η νέα διοικητική διαίρεση στις περιοχές που βιώνει η Ελληνική Μειονότητα, στόχο είχε τον κατακερματισμό της και τη δημογραφική αλλοίωση.
Τυπικό παράδειγμα είναι αυτό των χωριών της Χιμάρας που τα ένωσαν με άλλα αλβανοχώρια σε έναν τεράστιο Δήμο. ΄Ετσι, όπως η διοικητική διαίρεση και τώρα ο νόμος για την προστασία των μειονοτήτων, στόχο έχει να εκμηδενίσει το ρόλο της Ελληνικής Μειονότητας».
Για την παλιά κορνίζα των «99 χωριών»
Η αλβανική κυβέρνηση συνεχίζει να αναγνωρίζει όπως παλιά, κατά την κομμουνιστική περίοδο, Έλληνες κατοίκους μόνον σε 99 χωριά, που σύμφωνα με αυτήν αποτελεί την επίσημη «μειονοτική ζώνη». Δεν γίνεται κανένα βήμα για δικαιώματα Ελλήνων που βρίσκονται εκτός της λεγόμενης ζώνης, όπως στα χωριά της Χιμάρας, και άλλων που βρίσκονται εκτός της πολυσυζητημένης ζώνης.
Αυτό αποτέλεσε ένα από τα ζητήματα διαφωνίας και σύγκρουσης των εκπροσώπων της «Ομόνοιας» με την επίσημη κυβερνητική γραμμή.
΄Αρα, από την αρχή έχουμε έναν νόμο που δεν θέλει να αναγνωρίσει στο σύνολό της την Ελληνική Μειονότητα, αλλά τεχνητά σε έναν περιορισμένο γεωγραφικά χώρο.
Νέες Μειονότητες «ανακαλύπτει» ο νόμος
Στην Αλβανία, παραδοσιακά ήταν αναγνωρισμένες τρείς εθνικές μειονότητες, η Ελληνική, η Σκοπιανή(«μακεδονική») όπως αναγνωρίζεται απ΄την αλβανική πλευρά και των Μαυροβουνίων.
Η Ελληνική Μειονότητα είναι η μεγαλύτερη και η πιο συμπαγής. Με το νέο νόμο ξεφυτρώνουν κι άλλες «εθνικές» μειονότητες.
Από τρείς φτάνουν στις εννέα. Με στάτους «εθνικής μειονότητας» παρουσιάζονται οι μειονότητες Βλάχων, Αιγυπτίων, Ρομά, Βόσνιων, Σέρβων και Βουλγάρων.
΄Οπως είναι γνωστό, οι Βλάχοι ως τώρα, δεν ήταν αναγνωρισμένοι ως εθνική μειονότητα, αλλά πολιτισμική. ΄Εχουν δηλώσει οι περισσότεροι Έλληνες, μάλιστα και επίσημα έχουν διπλή υπηκοότητα, ελληνική και αλβανική. Οι περισσότεροι είναι κάτοχοι Ελληνικής ταυτότητας!
Για να μειώσουν έστω και τεχνητά τον αριθμό των Ελλήνων στη χώρα, παρουσιάζουν και «Βλάχικη Μειονότητα» χωρίς να υπάρχει ξεχωριστό Βλάχικο έθνος.
Ο Πρόεδρος της ΄Ενωσης Βλάχων στην Αλβανία Θανάσης Πότσης, σε επιστολή προς την Επιτροπή Νόμων της Αλβανικής Βουλής, ζήτησε την τροποποίηση του άρθρου 3 επισημαίνοντας πως «…δεν είμαστε εθνική μειονότητα…» και στη συνέχεια αναφέρει ότι οι Βλάχοι στα Βαλκάνια έχουν Ελληνική και Ιλλυρική καταγωγή, δεν αποτελούν ξεχωριστό έθνος και ζητούν να φέρονται ως γλωσσική και όχι ως εθνική μειονότητα.
Ξεκάθαρη ήταν και η θέση του Προέδρου της «Ομόνοιας» Λεωνίδα Παππά, ο οποίος κατά τη συζήτηση του προσχέδιου στην Επιτροπή Νόμων της Βουλής ζήτησε να γίνει διαχωρισμός μεταξύ εθνικών και πολιτισμικών- γλωσσικών μειονοτήτων.
Η αναγνώριση της Βουλγάρικης μειονότητας ήταν έργο της τελευταίας στιγμής, μετά από έντονη παρέμβαση του Βούλγαρου Πρωθυπουργού και του Κοινοβουλίου της χώρας.
΄Ετσι ο νόμος χώρισε τους Σλάβους ανατολικά της χώρας σε δύο «εθνικές μειονότητες» σε Βουλγαρική και «μακεδονική»(Σκοπιανή). Από την πλευρά των εκπροσώπων της Ελληνικής Μειονότητας υπήρξε έντονη αντίδραση όσον αναφορά την «μακεδονική» μειονότητα επισημαίνοντας ότι δεν υπάρχει «μακεδονικό» έθνος και ότι η Μακεδονία είναι περιοχή της Ελλάδος.
Εκτός αυτού, όχι χωρίς σκοπιμότητα ο νόμος θέτει στο ίδιο πλαίσιο την Εθνική Ελληνική Μειονότητα με άλλες γλωσσικές ή θρησκευτικές.
Δήλωση του Ελληνικού ΥΠΕΞ
Καθ΄όλη τη διάρκεια, υπήρχε έντονο ενδιαφέρον από ελληνικής πλευράς, όπως από την κυβέρνηση και την αξιωματική αντιπολίτευση για τα τεκταινόμενα στην Αλβανία σε σχέση με την Ελληνική Μειονότητα.
Τα γεγονότα στην περιοχή της Χιμάρας με την υφαρπαγή των περιουσιών, τα προβλήματα με την παιδεία στα σχολεία της Μειονότητας, οι συστηματικές παραβιάσεις των δικαιωμάτων, αποτέλεσαν αντικείμενο έντονου διαλόγου μεταξύ των εκπροσώπων των δυο χωρών.
Χαρακτηριστική είναι η δήλωση του εκπροσώπου του Ελληνικού Υπουργείου Εξωτερικών Αλέξανδρου Γεννηματά για το νόμο «Περί προστασίας των εθνικών μειονοτήτων»:
«…. Αντί να διασφαλίζει τα δικαιώματα των μειονοτήτων στη χώρα βάσει των Ευρωπαϊκών προτύπων, το νομοσχέδιο που υπερψήφισε η αλβανική Βουλή για την προστασία των μειονοτήτων διαιωνίζει τις αυθαιρεσίες του καθεστώτος Χότζα, ένα βήμα μπροστά για υπαρκτές και ανύπαρκτες μειονότητες κι ένα βήμα πίσω για την κυριότερη και υπαρκτή μειονότητα στην Αλβανία».
Κι όμως, ο νόμος ψηφίστηκε χωρίς να προσφέρει καμία προστασία σε θέματα όπως η χρήση της μητρικής γλώσσας, στην παιδεία, στην κατοχύρωση των περιουσιακών δικαιωμάτων, στην απαγόρευση δημογραφικών αλλοιώσεων και γενικότερα των ανθρωπίνων και εθνικών δικαιωμάτων !
ΒΑΓΓΕΛΗΣ ΖΑΦΕΙΡΑΤΗΣ (Άγιοι Σαράντα)